Máy bay siêu thanh chở khách sắp trở lại

.

Máy bay siêu thanh chở khách sắp trở lại

Chánh Tài

(TBKTSG Online) – Hãy thử tượng tượng một chuyến bay từ New York đến London chỉ mất 3 tiếng rưỡi đồng hồ. Điều hoàn toàn có thể trong một tương lai không xa khi các nhà sản xuất máy bay như Boeing và các công ty khỏi nghiệp đang chạy đua để chế tạo các máy bay siêu thanh thế hệ mới, theo The Wall Street Journal.

Mô hình mẫu máy bay siêu thanh do Boeing phát triển. Ảnh: Boeing

15 năm sau khi máy bay siêu thanh chở khách Concorde thực huyện chuyến bay cuối cùng, đi lại bằng hàng không siêu thanh đang trở lại trong tầm nhìn của ngành công nghiệp hàng không. Concorde là thành quả hợp tác của hai hãng sản xuất máy bay BAC (Anh) vàc Sud-Aviation (Pháp). Concorde có tốc độ bay siêu thanh trung bình Mach 2,02 (khoảng 2.140 km/giờ) với độ cao bay siêu thanh tối đa 60.000 feet (18.300 m). Máy bay siêu thanh Concorde đã giúp rút ngắn thời gian bay từ New York đến London hay Paris chỉ còn 3 tiếng rưỡi đồng hồ, chỉ bằng một nửa số thời gian bay điển hình hiện nay.

Sau 27 năm được đưa vào khai thác thương mại, Concorde đã phải ngưng hoạt động vào năm 2003 vì ế khách.
Giờ đây, các nhà đầu tư, các nhà sản xuất máy bay và các nhà cung cấp linh kiện máy bay đang nỗ lực hồi sinh máy bay siêu thanh dù họ vẫn chưa thể trả lời các câu hỏi lớn: Liệu các cơ quan quản lý hàng không có chấp nhận cấp phép hoạt động cho các máy bay này? Liệu hành khách sẵn sàng trả tiền vé với giá cao hơn để được bay nhanh hơn?

Chạy đua phát triển máy bay siêu thanh

Những công ty theo đuổi phát triển máy bay siêu thanh bao gồm tập đoàn Boeing, tập đoàn Lockheed Martin và các công ty khởi nghiệp ở Mỹ như Boom Technology và Aerion Supersonic.

Cách đây vài tuần, Boeing đã công bố mô hình mẫu máy bay siêu thanh chở khách mà trên lý thuyết, có khả năng bay nhanh gấp 5 lần tốc độ âm thanh.

Boom Technology đang lên kế hoạch bay trình diễn một máy bay siêu thanh cỡ nhỏ vào cuối năm sau. Chiếc máy bay này có biệt danh Baby Boom có tầm bay tối đa 8.334km với tốc độ Mach 2,2 (2.335km/giờ). Baby Boom sẽ là nền tảng để Boom Technology phát triển máy bay siêu thanh 55 chỗ ngồi. Hiện có năm hãng hàng không đã đặt mua 76 máy bay này, trong đó, hãng hàng không Japan Airlines (Nhật Bản) đặt mua 20 chiếc. 

Mục tiêu ban đầu của Boom Technology là giảm thời gian của các hành trình bay liên lục địa xuống hơn một nửa. Nhờ đó, các chuyến bay khứ hồi giữa bờ tây nước Mỹ và châu Á có thể diễn ra trong cùng ngày. Trong khi đó, công ty khởi nghiệp Aerion Supersonic đã dành 16 năm để phát triển một máy bay phản lực thương mại siêu thanh dành cho giới doanh nhân. Hai tập đoàn General Electric và Lockheed Martin đang hợp tác với Aerion Supersonic để phát triển mẫu máy bay siêu thanh có tên gọi AS2. Chiếc máy bay này có 12 ghế ngồi, sử dụng ba động cơ và có tốc độ nhanh gấp 1,4 lần tốc độ âm thanh. Aerion Supersonic đang chi khoảng 1 tỉ đô la Mỹ để phát triển AS2 và hy vọng sẽ bán được 600 chiếc AS2 trong vòng 20 năm với giá 120 triệu đô la/chiếc. Hãng hàng không Flexjet (Mỹ) đã đặt mua 20 chiếc AS2 với giá 2,4 tỉ đô la mà thời gian giao hàng sớm nhất có thể là năm 2023.

Brian Barents, giám đốc điều hành của Aerion Supersonic, cho biết các khách hàng mà AS2 muốn nhắm tới là những người giàu có, đủ sức trả mức giá vé cao để được bay nhanh hơn.

Mô hình mẫu máy bay siêu thanh của Boom Technology. Ảnh: Market Watch

Công nghệ mới khắc chế tiếng nổ siêu thanh

Steven Isakowitz, chủ tịch tổ chức tư vấn Aerospace của Bộ Quốc phòng Mỹ, cho rằng các máy bay siêu thanh chở khách có thể sớm trở lại nhờ các tiến bộ về công nghệ bao gồm các nghiên cứu công nghệ mới của Cơ quan hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA) nhằm giúp giảm sóng xung kích và tiếng ồn của máy bay siêu thanh.

Sóng xung kích sẽ tạo ra những tiếng nổ khi máy bay bay nhanh hơn tốc độ âm thanh, hay còn gọi là tiếng nổ siêu thanh (sonic boom), có thể gây vỡ kính cửa sổ các căn nhà dưới mặt đất.

Giám đốc điều hành Boeing Dennis Muilenburg cũng đồng tình với nhận định này. Ông hy vọng công nghệ siêu thanh sẽ được triển khai hiệu quả trong vòng một thập kỷ tới và các tiến bộ tiếp theo cuối cùng sẽ cho phép các chuyến bay kết nối các thành phố trên thế giới chỉ trong vài tiếng đồng hồ. Tuy nhiên, ông thừa nhận thách thức hiện nay là tính khả thi thương mại. Ông nói: “Liệu có đủ hành khách sẵn sàng mức giá cao để được bay nhanh hơn?”.

Boeing vẫn đang nỗ lực tìm câu trả lời cho vấn đề này. Greg Hyslop, Giám đốc công nghệ của Boeing, nói: “Liệu bay nhanh gấp đôi đã đủ hay chưa? Hay hành khách thực sự cần bay nhanh hơn nữa trên các tuyến bay dài?”.
Đối với Blake Scholl, người đồng sáng lập kiêm giám đốc điều hành Boom Technology, một thập niên là thời gian quá dài để chờ đợi chiếc máy bay siêu thanh chở khách xuất hiện. Nhờ các đơn hàng đặt mua trước và khoản đầu tư chiến lược từ hãng hàng không Japan Airlines, Blake Scholl đang lạc quan rằng công ty ông có thể ra mắt máy bay siêu thanh trong thời gian sớm hơn. Scholl cho biết công ty ông muốn chấm dứt kỷ nguyên đi lại hàng không “kém thú vị, kém tiến bộ và nhiều thất vọng”.

Ông nói: “Câu chuyện của Concorde là câu chuyện của một hành trình có khởi đầu nhưng chưa trọn vẹn và chúng tôi muốn viết tiếp phần còn lại”.

Mẫu thiết kế máy bay phản lực siêu thanh AS2 của Aerion Supersonic. Ảnh: materialicious.com

Rào cản quản lý sẽ sớm được xóa bỏ?

Nhiều đề xuất phát triển máy bay siêu thanh và máy bay phản lực thương mại siêu thanh được đưa ra trong những năm gần đây nhưng rồi chìm nghỉm vì nhiều lý do từ chi phí nhiên liệu cao, các lo ngại về môi trường cho đến các quy định quản lý trong thời hậu kỷ nguyên, Concorde cấm một máy bay dân dụng bay quá tốc độ âm thanh trên không phận của Mỹ.

Những người ủng hộ máy bay siêu thanh chở khách gần đây đã nỗ lực vận động các nhà lập pháp Mỹ bỏ các quy định này. Ngoài ra, Cục Quản lý hàng không liên bang Mỹ (FAA) cũng đã đầu tư tổ chức đối thoại để tham vấn về các quy định quản lý.

Cuộc tranh luận hiện nay không phải là về việc bỏ lệnh cấm trên nữa mà là xoay quanh việc bỏ hoặc sửa đổi các quy định hạn chế về tiếng ồn trên máy bay siêu thanh khi nó đang cất cánh hoặc hạ cánh xuống các sân bay Mỹ để bắt đầu hoặc kết thúc hành trình bay siêu thanh qua đại dương.

Carl Burleson, Phó Cục trưởng FAA Carl Burleson, cho biết một số sáng tạo công nghệ gần đây khiến FAA phải cân nhắc liệu có khả năng tái giới thiệu các chuyến bay siêu thanh hay không.

Một tài liệu đăng trên trang web của FAA hồi tháng 5-2018 ghi nhận “các vật liệu composite nhẹ hơn và hiệu quả hơn kết hợp với động cơ và các kiểu thiết kế khung máy bay mới, có thể giúp vận chuyển hàng không siêu thanh trở nên khả thi”, vì vậy, FAA đang có kế hoạch ban hành các quy định mới, bao gồm một quy định về tầm hoạt động cho phép của các hoạt động bay siêu thanh và một quy định khác về quy trình xin cấp phép thử nghiệm các chuyến bay siêu thanh.

Nguồn: www.thesaigontimes.vn