Nguy cơ dư thừa công suất khi 487 hãng xe điện chen chúc ở Trung Quốc

.

Nguy cơ dư thừa công suất khi 487 hãng xe điện chen chúc ở Trung Quốc

Chánh Tài

(TBKTSG Online) - 487 hãng sản xuất xe điện đang chen chúc tại thị trường Trung Quốc, làm dấy lên những nỗi lo về nguy cơ dư thừa công suất xe điện, theo The Wall Street Journal.

Shen Haiyin, giám đốc điều hành Singulato, đứng một một mẫu xe điện của Singulato. Ảnh: Reuters

Các thành phố đua nhau đầu tư vào xe điện

Các quan chức ở thành phố mỏ lâu đời Đồng Lăng ở tỉnh An Huy, phía tây Trung Quốc hầu như chẳng có chút kiến thức về xe điện khi họ quyết định đầu tư vào một công ty khởi nghiệp (start-up) bằng một khoản vốn góp và một mảnh đất với tổng trị giá 535 triệu đô la Mỹ để xây dựng một nhà máy sản xuất xe điện tại thành phố này cách đây hai năm.

Start-up này có tên gọi Singulato Motors, được thành lập bởi một nhóm chuyên gia công nghệ, đứng đầu là một cựu lãnh đạo của một công ty an ninh mạng chưa bao giờ có kinh nghiệm điều hành một hãng xe trước đây.

Các thương vụ hợp tác như vậy xuất hiện nhan nhản ở Trung Quốc khi các chính quyền địa phương hưởng ứng lời kêu gọi của Bắc Kinh đưa Trung Quốc trở thành một cường quốc thế giới về công nghệ xe điện. Cách đây ba năm, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình phát động chương trình “Made in China 2025” nhằm giúp các công ty Trung Quốc chiếm lĩnh thị trường trong nước và nâng cao tính cạnh toàn cầu ở 10 lĩnh vực bao gồm xe điện mà ở Trung Quốc gọi là xe năng lượng mới.

Giờ đây, theo con số thống kê chính thức, có đến 487 hãng xe điện ở Trung Quốc và hầu hết đều là thương hiệu mới. Hồi tháng 6, Ủy ban Cải cách và phát triển quốc gia Trung Quốc (NDRC) và Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc thông báo thành lập quỹ mới trị giá 47 tỉ đô la để hỗ trợ phát triển ngành công nghệ cao và ngành công nghiệp xe điện.
Các chính quyền vùng ở Trung Quốc cũng đang thành lập các quỹ tương tự. Các chương trình trợ giá trực tiếp của chính phủ Trung Quốc đối với giá bán xe điện đã tiêu tốn 15 tỉ đô la Mỹ trong năm năm qua.

Sợ tuột mất cơ hội

Nhà máy của Singulato ở thành phố Đồng Lăng, tỉnh An Huy, Trung Quốc. Ảnh: WSJ

Với 1,2 tỉ đô la Mỹ huy động được từ các nhà đầu tư tư nhân, Singulato có tiềm lực tài chính khá dồi dào, vậy nên, giám đốc điều hành Singulato Shen Haiyin tự tin công ty ông có cơ hội cạnh tranh tốt để trở thành một trong những start-up xe điện có thể sống sót trên thị trường.

Shen Haiyin, trước đây là phó chủ tịch của một công ty an ninh mạng, cho biết ông chọn Đồng Lăng, một thành phố 750.000 dân trong số ít nhất 20 tỉnh thành khác mời chào công ty ông đặt nhà máy.

“Chúng tôi không tìm kiếm chính quyền địa phương nào cả, tự họ tìm đến chúng tôi”, ông nói.

Cũng giống như hàng trăm thành phố khác ở Trung Quốc, Đồng Lăng đang nỗ lực nâng cấp nền kinh tế và thoát ra khỏi ngành công nghiệp nặng truyền thống. Bà Liu Yi, giám đốc Sở Kế hoạch và đầu tư của Đồng Lăng, nói: “Sản xuất ô tô phản ánh sức mạnh của một thành phố”.

Trước khi gặp các lãnh đạo Singulato, Liu Yi đã đọc nhiều sách để tự tìm hiểu về công nghệ xe điện. Khi gặp ban lãnh đạo Singulato, bà cảm thấy mọi thứ họ trình bày rất dễ hiểu. Bà nói bà bị thuyết phục khi họ thuyết trình rằng mẫu xe điện của họ sẽ dễ dàng được cá nhân hóa, giống như một chiếc smartphone. Họ nhanh chóng ký thỏa thuận hợp tác sau đó.

Cả hai bên đều ghi nhận các rủi ro khi phải cạnh tranh trong một lĩnh vực quá đông đúc đối thủ nhưng họ cũng đánh giá cao các lợi ích tiềm năng mà lĩnh vực xe điện tạo ra. Shen Haiyin cho biết Đồng Lăng đáng lẽ ra đã dành ngân sách để đầu tư xây dựng một tuyến đường cao tốc khác nhưng cuối cùng, chính quyền thành phố này đã quyết định góp vốn đầu tư vào Singulato.

“Chúng tôi cần nắm bắt cơ hội. Nếu Đồng Lăng bỏ lỡ, các thành phố khác ở An Huy chắc chắn sẽ tóm lấy cơ hội này”, Liu Yi nói.

Mẫu xe điện SUV đầu tiên của Singulato, có tên gọi iS6, dự kiến được bán giá khoảng 43.000 đô la và được nhắm cạnh tranh với đối thủ Model 3 của Tesla. iS6 sẽ được đưa đến các showroom vào cuối năm nay. Singulato hy vọng sẽ tiêu thụ được 60.000 chiếc iS6.

Cái giá phải trả: Dư thừa công suất

Mẫu xe điện SUV đầu tiên của Singulato, có tên gọi iS6. Ảnh: Singulato.com

Shen Haiyin, giám đốc điều hành Singulato dự báo chỉ có 10% start-up xe điện ngày nay sống sót trong năm năm tới nhưng một số nhà phân tích ngành ô tô nói bi quan hơn khi cho rằng con số này chỉ xấp xỉ 1%.

“Rất nhiều vốn đã được ném vào ngành công nghiệp này. Rất nhiều vốn sẽ bị lãng phí”, Paul Gong, nhà phân tích ở ngân hàng UBS, nói.

Bị thu hút  bởi các chương trình trợ giá, nhiều start-up ở Trung Quốc kết luận rằng: “Chỉ cần bắt tay làm thử và nhận được sự hỗ trợ của chính phủ là có thể tạo ra được một hình kinh doanh hợp lý dù họ chưa bao giờ đưa một chiếc xe điện lăn bánh trên đường”, Scott Kennedy, chuyên gia nghiên cứu kinh tế chính trị và thương mại Trung Quốc từ Trung tâm nghiên cứu quốc tế và chiến lược (CSIS) ở Washington, nói.

“Thời khắc đối mặt với sự thật sẽ đến khi các nhà chức trách địa phương và quốc gia Trung Quốc phải đưa ra quyết định liệu nên để các hãng xe điện phá sản hay tìm cách duy trì chúng”, Kennedy nói.

Ngay cả những start-up xe điện đã thành công trong việc sản xuất xe điện hàng loạt thì họ cũng sẽ phải cạnh tranh với các hãng xe điện danh tiếng trong nước và nước ngoài. Hãng xe điện cao cấp Tesla (Mỹ) gần đây đã ký thỏa thuận xây dựng nhà máy đầu tiên ở nước ngoài tại Thượng Hải với công suất 500.000 xe mỗi năm.

Năm ngoái, có khoảng 770.000 xe điện được bán tại Trung Quốc. Con số này chiếm gần một nửa doanh số xe điện trên toàn cầu. Tuy nhiên, khi mà nhiều hãng xe điện gia nhập cuộc đua tại thị trường Trung Quốc, nguồn cung thừa mứa trong tương lại là điều không thể tránh khỏi.

“Trung Quốc muốn trở thành một cường quốc công nghệ và bắt kịp các công nghệ tiên phong. Một trong những cái giá mà Trung Quốc phải trải có thể là dư thừa công suất”, Dan Wang, nhà phân tích công nghệ ở công ty nghiên cứu kinh tế Gavekal Dragonomics (Hồng Kông), nhận định.

Wang cho rằng chương trình “Made in China 2025” đã tạo ra một đợt sóng mới về các vấn đề dư thừa công suất mà Trung Quốc từng vấp phải trước đây trong các lĩnh vực công nghiệp nặng như sắt thép và đóng tàu.

“Đó có thể là một cái giá mà Bắc Kinh sẵn sàng chấp nhận”, Wang nhận định.

 

Nguồn: www.thesaigontimes.vn